{"id":58855,"date":"2026-02-14T17:26:29","date_gmt":"2026-02-14T16:26:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/glossary\/sistema-informacion-geografica\/"},"modified":"2026-02-14T17:26:29","modified_gmt":"2026-02-14T16:26:29","slug":"sistema-informacion-geografica","status":"publish","type":"glosario","link":"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/?glosario=sistema-informacion-geografica","title":{"rendered":"sistema de informaci\u00f3n geogr\u00e1fica"},"content":{"rendered":"<div class=\"ttr_start\"><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\"><p>Un marco metodol\u00f3gico y tecnol\u00f3gico que permite la recogida, la organizaci\u00f3n, el an\u00e1lisis de datos y la visualizaci\u00f3n de datos geogr\u00e1ficos.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-2\">\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-two\"><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:36;line-height:1.5;\">Descripci\u00f3n<\/h2><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-3\"><p>Un GIS es una infraestructura tecnol\u00f3gica dise\u00f1ada para capturar, almacenar, analizar y visualizar datos que est\u00e1n vinculados a una ubicaci\u00f3n geogr\u00e1fica espec\u00edfica.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"1\">No se trata simplemente de un <em>software<\/em> de cartograf\u00eda, sino una herramienta cr\u00edtica de inteligencia de negocio y gobernanza que permite transformar datos brutos en decisiones estrat\u00e9gicas mediante el an\u00e1lisis espacial.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-4\"><p>A diferencia de un mapa est\u00e1tico, un SIG es una base de datos con una interfaz visual. Si el dato cambia en la base de datos, el mapa se actualiza autom\u00e1ticamente, lo que lo convierte en una herramienta viva de diagn\u00f3stico.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-2 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-three\"><h3 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:24;--minFontSize:24;line-height:1.5;\">Arquitectura: el modelo de capas<\/h3><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-5\"><p data-path-to-node=\"4\">La caracter\u00edstica distintiva de un SIG es su capacidad para organizar la complejidad del mundo real en capas tem\u00e1ticas.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"4\">Imaginemos que tenemos varios acetatos transparentes sobre un mapa: en uno est\u00e1n las carreteras, en otro la red hidrol\u00f3gica, en otro el relieve y en otro el valor del suelo. Al superponer estas capas, el sistema permite descubrir relaciones que no son evidentes por separado. Por ejemplo, una empresa log\u00edstica puede cruzar la capa de \u00abubicaci\u00f3n de clientes\u00bb con la de \u00abdensidad de tr\u00e1fico\u00bb y \u00abcoste de combustible\u00bb para optimizar sus rutas en tiempo real.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-3 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-three\"><h3 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:24;--minFontSize:24;line-height:1.5;\">Componentes del sistema<\/h3><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-6\"><p data-path-to-node=\"8\">Para que un SIG sea operativo en un entorno profesional o acad\u00e9mico, requiere la interacci\u00f3n de cinco elementos fundamentales:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"9\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,0,0\"><b data-path-to-node=\"9,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Los datos:<\/b> El insumo principal. Pueden ser vectoriales (puntos, l\u00edneas y pol\u00edgonos) o r\u00e1ster (im\u00e1genes de p\u00edxeles como las satelitales).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,1,0\"><b data-path-to-node=\"9,1,0\" data-index-in-node=\"0\">El software:<\/b> Aplicaciones especializadas (como QGIS o ArcGIS) que proporcionan las herramientas de an\u00e1lisis.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,2,0\"><b data-path-to-node=\"9,2,0\" data-index-in-node=\"0\">El hardware:<\/b> Desde potentes servidores en la nube hasta dispositivos m\u00f3viles con GPS para la toma de datos en campo.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,3,0\"><b data-path-to-node=\"9,3,0\" data-index-in-node=\"0\">Metodolog\u00edas:<\/b> Los procesos y reglas de an\u00e1lisis (algoritmos) que aseguran que los resultados sean cient\u00edficamente v\u00e1lidos.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,4,0\"><b data-path-to-node=\"9,4,0\" data-index-in-node=\"0\">Recursos humanos:<\/b> Profesionales que interpretan los datos y formulan las preguntas adecuadas al sistema.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-4 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-4 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-three\"><h3 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:24;--minFontSize:24;line-height:1.5;\">Valor estrat\u00e9gico y aplicaciones<\/h3><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-7\"><p data-path-to-node=\"12\">El SIG se ha consolidado como una tecnolog\u00eda transversal debido a su capacidad para resolver problemas complejos de ubicaci\u00f3n y proximidad. Su uso es vital en sectores fundamentales:<\/p>\n<ol start=\"1\" data-path-to-node=\"13\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"13,0,0\"><b data-path-to-node=\"13,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Urbanismo y smart cities:<\/b> Gesti\u00f3n de infraestructuras cr\u00edticas, redes de suministro de agua y planificaci\u00f3n del transporte p\u00fablico.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"13,1,0\"><b data-path-to-node=\"13,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Gesti\u00f3n ambiental:<\/b> Monitorizaci\u00f3n de la deforestaci\u00f3n, modelos de inundabilidad y seguimiento de especies protegidas.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"13,2,0\"><b data-path-to-node=\"13,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Econom\u00eda y marketing:<\/b> Identificaci\u00f3n de \u00e1reas de expansi\u00f3n comercial analizando el perfil demogr\u00e1fico de una zona.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"13,3,0\"><b data-path-to-node=\"13,3,0\" data-index-in-node=\"0\">Salud p\u00fablica:<\/b> Mapeo de la propagaci\u00f3n de epidemias para dirigir recursos a las zonas de mayor incidencia.<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-5 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-5 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-three\"><h3 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:24;--minFontSize:24;line-height:1.5;\">La informaci\u00f3n geogr\u00e1fica<\/h3><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-8\"><p data-path-to-node=\"4\">Para que un dato sea considerado genuinamente geogr\u00e1fico, debe articularse a trav\u00e9s de tres componentes fundamentales:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"5\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"5,0,0\"><b data-path-to-node=\"5,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Componente espacial:<\/b> Responde a la pregunta <i data-path-to-node=\"5,0,0\" data-index-in-node=\"44\">\u00bfd\u00f3nde? <\/i>Se define mediante sistemas de coordenadas (latitud, longitud, altitud) o direcciones postales. Es lo que permite situar el dato en el tejido del mundo.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"5,1,0\"><b data-path-to-node=\"5,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Componente tem\u00e1tico:<\/b> Responde a la pregunta <i data-path-to-node=\"5,1,0\" data-index-in-node=\"44\">\u00bfqu\u00e9?<\/i>\u00a0Son los atributos o variables del objeto. Por ejemplo, si el dato es un \u00ab\u00e1rbol\u00bb, sus atributos ser\u00edan la especie, la altura o el estado de salud.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"5,2,0\"><b data-path-to-node=\"5,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Componente temporal:<\/b> Responde a la pregunta <i data-path-to-node=\"5,2,0\" data-index-in-node=\"44\">\u00bfcu\u00e1ndo?<\/i>\u00a0La geograf\u00eda no es est\u00e1tica; los elementos cambian, se desplazan o desaparecen. Este componente permite analizar la evoluci\u00f3n de los fen\u00f3menos.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-9\"><p data-path-to-node=\"8\">En el \u00e1mbito acad\u00e9mico y t\u00e9cnico, la informaci\u00f3n geogr\u00e1fica se estructura principalmente en dos modelos de datos.<\/p>\n<h4 data-path-to-node=\"9\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Modelo_vectorial\"><\/span>Modelo vectorial<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n<p data-path-to-node=\"10\">El modelo vectorial utiliza puntos, l\u00edneas y pol\u00edgonos para representar la realidad. Es ideal para objetos con l\u00edmites precisos.<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"11\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,0,0\"><b data-path-to-node=\"11,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Puntos:<\/b> Ubicaci\u00f3n de un hidrante o una farola.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,1,0\"><b data-path-to-node=\"11,1,0\" data-index-in-node=\"0\">L\u00edneas:<\/b> El curso de un r\u00edo o una red de carreteras.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,2,0\"><b data-path-to-node=\"11,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Pol\u00edgonos:<\/b> El per\u00edmetro de un parque natural o la divisi\u00f3n de un pa\u00eds.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h4 data-path-to-node=\"12\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Modelo_raster\"><\/span>Modelo r\u00e1ster<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n<p data-path-to-node=\"13\">En el modelo r\u00e1ster la realidad se divide en una cuadr\u00edcula de celdas o p\u00edxeles (como una fotograf\u00eda digital); cada celda contiene un valor. Es el modelo preferido para fen\u00f3menos continuos que no tienen bordes definidos, como la temperatura, la elevaci\u00f3n del terreno o la densidad de la vegetaci\u00f3n.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-6 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-6 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-three\"><h3 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:24;--minFontSize:24;line-height:1.5;\">Teledetecci\u00f3n<\/h3><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-10\"><p id=\"p-rc_31440348e84fbc97-25\" data-path-to-node=\"0\"><span class=\"citation-24 citation-end-24\">La teledetecci\u00f3n es la t\u00e9cnica que permite la adquisici\u00f3n de informaci\u00f3n sobre un objeto o fen\u00f3meno mediante un dispositivo de grabaci\u00f3n que no est\u00e1 en contacto f\u00edsico con \u00e9l. <\/span>Esta t\u00e9cnica es la principal proveedora de datos para los mapas modernos y el estudio medioambiental. El proceso se basa en una cadena f\u00edsica y tecnol\u00f3gica bien definida.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-11\"><p data-path-to-node=\"4\">Para que un sensor pueda \u00abver\u00bb algo, necesita energ\u00eda. Existen dos formas principales en que esto ocurre:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"5\">\n<li>\n<p id=\"p-rc_31440348e84fbc97-26\" data-path-to-node=\"5,0,0\"><b data-path-to-node=\"5,0,0\" data-index-in-node=\"0\"><span class=\"citation-23\">La teledetecci\u00f3n pasiva:<\/span><\/b><span class=\"citation-23 citation-end-23\"> El sensor detecta la energ\u00eda natural (normalmente la luz solar) que se refleja en la superficie de la Tierra.<\/span> Es como una c\u00e1mara fotogr\u00e1fica convencional.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"5,1,0\"><b data-path-to-node=\"5,1,0\" data-index-in-node=\"0\"><span class=\"citation-22\">La teledetecci\u00f3n activa:<\/span><\/b><span class=\"citation-22 citation-end-22\"> El sensor emite su propia energ\u00eda y mide el rebote.<\/span> El radar (ondas de radio) y el LiDAR<span id='easy-footnote-1-58855' class='easy-footnote-margin-adjust'><\/span><span class='easy-footnote'><a href='https:\/\/www.carolinacampalans.com\/?glosario=sistema-informacion-geografica#easy-footnote-bottom-1-58855' title='El LiDAR (acr\u00f3nimo de Light Detection and Ranging) es una tecnolog\u00eda de teledetecci\u00f3n activa que ha revolucionado la forma en que cartografiamos el mundo.\u00a0A diferencia de los sensores pasivos, que dependen de la luz del sol, el LiDAR genera su propia fuente de energ\u00eda.'><sup>1<\/sup><\/a><\/span> (pulsos l\u00e1ser) son los mejores ejemplos. <span class=\"citation-21 citation-end-21\">Esto permite \u00abver\u00bb de noche o a trav\u00e9s de las nubes.<\/span><\/p>\n<div class=\"source-inline-chip-container ng-star-inserted\"><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-12\"><p data-path-to-node=\"8\">Cada elemento de la Tierra (agua, bosque, asfalto) interact\u00faa con la radiaci\u00f3n de forma distinta: algunos absorben cierta luz y reflejan otra. <span class=\"citation-19\">A esta respuesta \u00fanica se le llama <\/span><span class=\"citation-19\">firma espectral<\/span><span class=\"citation-19 citation-end-19\">.<\/span> <span class=\"citation-18 citation-end-18\">Los sensores est\u00e1n dise\u00f1ados para captar no solo la luz que ven nuestros ojos (espectro visible), sino tambi\u00e9n el infrarrojo o las microondas.<\/span> Esto permite, por ejemplo, identificar si un cultivo est\u00e1 sano o estresado antes de que el ojo humano note un cambio de color.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-13\"><p data-path-to-node=\"12\">El sensor (la c\u00e1mara o esc\u00e1ner) debe estar montado sobre una plataforma. Dependiendo de la escala de la informaci\u00f3n geogr\u00e1fica que necesitemos, elegimos una u otra:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"13\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"13,0,0\"><b data-path-to-node=\"13,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Los sat\u00e9lites:<\/b> Para cobertura global y series hist\u00f3ricas (por ejemplo, constelaciones Landsat o Sentinel).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"13,1,0\"><b data-path-to-node=\"13,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Aviones y drones:<\/b> Para alta resoluci\u00f3n y detalles espec\u00edficos de proyectos de ingenier\u00eda o catastro.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"13,2,0\"><b data-path-to-node=\"13,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Los sensores terrestres:<\/b> Para estudios de precisi\u00f3n en puntos fijos.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-14\"><p data-path-to-node=\"16\">Una vez que el sensor captura la energ\u00eda, la convierte en una se\u00f1al el\u00e9ctrica que se transmite a estaciones terrestres. All\u00ed, los datos pasan por un proceso de correcci\u00f3n.<\/p>\n<ol start=\"1\" data-path-to-node=\"17\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"17,0,0\"><b data-path-to-node=\"17,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Correcci\u00f3n radiom\u00e9trica:<\/b> Se eliminan ruidos o interferencias de la atm\u00f3sfera.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p id=\"p-rc_31440348e84fbc97-29\" data-path-to-node=\"17,1,0\"><b data-path-to-node=\"17,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Correcci\u00f3n geom\u00e9trica (georreferenciaci\u00f3n):<\/b><span class=\"citation-17 citation-end-17\"> Se asignan coordenadas precisas a cada p\u00edxel de la imagen.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-15\"><p data-path-to-node=\"18\">Al final del proceso, lo que obtenemos es un modelo r\u00e1ster (una malla de p\u00edxeles) en el que cada n\u00famero representa una propiedad f\u00edsica del terreno. Esta es la base para crear mapas de deforestaci\u00f3n, manchas de petr\u00f3leo en el mar o el crecimiento de las ciudades.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-4 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-top:20px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-7 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-7 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-two\"><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:36;line-height:1.5;\">Ejemplos<\/h2><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-8 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-8 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-three\"><h3 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:24;--minFontSize:24;line-height:1.5;\">Herramientas TIC<\/h3><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-16\"><p data-path-to-node=\"0\">La informaci\u00f3n geogr\u00e1fica ha dejado de ser una herramienta exclusiva de cart\u00f3grafos para convertirse en el motor invisible de nuestra vida cotidiana y de la gesti\u00f3n p\u00fablica.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"1\">A continuaci\u00f3n, algunos ejemplos de c\u00f3mo se aplica este conocimiento en diversos \u00e1mbitos de conocimiento.<\/p>\n<\/div><div class=\"accordian fusion-accordian\" style=\"--awb-border-size:1px;--awb-icon-size:15px;--awb-content-font-size:20px;--awb-icon-alignment:left;--awb-hover-color:#f9f9f9;--awb-border-color:#cccccc;--awb-background-color:#ffffff;--awb-divider-color:#000000;--awb-divider-hover-color:#000000;--awb-icon-color:#ffffff;--awb-title-color:#af7baf;--awb-content-color:#747474;--awb-icon-box-color:#333333;--awb-toggle-hover-accent-color:#9b00af;--awb-title-font-family:&quot;Roboto Condensed&quot;;--awb-title-font-weight:regular;--awb-title-font-style:normal;--awb-title-font-size:20px;--awb-content-font-family:&quot;Open Sans&quot;;--awb-content-font-style:normal;--awb-content-font-weight:400;\"><div class=\"panel-group fusion-toggle-icon-boxed\" id=\"accordion-58855-1\"><div class=\"fusion-panel panel-default panel-076ad3bb66cbad4cf fusion-toggle-has-divider\" style=\"--awb-title-color:#af7baf;\"><div class=\"panel-heading\"><h4 class=\"panel-title toggle\" id=\"toggle_076ad3bb66cbad4cf\"><a aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"076ad3bb66cbad4cf\" role=\"button\" data-toggle=\"collapse\" data-parent=\"#accordion-58855-1\" data-target=\"#076ad3bb66cbad4cf\" href=\"#076ad3bb66cbad4cf\"><span class=\"fusion-toggle-icon-wrapper\" aria-hidden=\"true\"><i class=\"fa-fusion-box active-icon awb-icon-minus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><i class=\"fa-fusion-box inactive-icon awb-icon-plus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><span class=\"fusion-toggle-heading\">Google Earth<\/span><\/a><\/h4><\/div><div id=\"076ad3bb66cbad4cf\" class=\"panel-collapse collapse \" aria-labelledby=\"toggle_076ad3bb66cbad4cf\"><div class=\"panel-body toggle-content fusion-clearfix\">\n<p data-path-to-node=\"4\"><b data-path-to-node=\"0\" data-index-in-node=\"20\">Google Earth<\/b> es la \u00abpuerta de entrada\u00bb al mundo de los sistemas de informaci\u00f3n geogr\u00e1fica. <span class=\"citation-75\">Aunque hoy existen versiones web y m\u00f3viles, la versi\u00f3n <\/span><span class=\"citation-75\">Pro p<\/span><span class=\"citation-75\">ara escritorio<\/span><span class=\"citation-75 citation-end-75\"> sigue siendo la preferida por profesionales, porque permite importar datos complejos y realizar mediciones avanzadas.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" data-path-to-node=\"4\"><div style=\"text-align:center;\"><a class=\"fusion-button button-flat fusion-button-default-size button-default fusion-button-default button-1 fusion-button-default-span fusion-button-default-type\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" href=\"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/biblioteca-4\/google-earth-pro\/\"><i class=\"fa-toolbox fas awb-button__icon awb-button__icon--default button-icon-left\" aria-hidden=\"true\"><\/i><span class=\"fusion-button-text awb-button__text awb-button__text--default\">Ver en Recursos<\/span><\/a><\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-panel panel-default panel-9721ddadad4f3a9cc fusion-toggle-has-divider\" style=\"--awb-title-color:#af7baf;\"><div class=\"panel-heading\"><h4 class=\"panel-title toggle\" id=\"toggle_9721ddadad4f3a9cc\"><a aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"9721ddadad4f3a9cc\" role=\"button\" data-toggle=\"collapse\" data-parent=\"#accordion-58855-1\" data-target=\"#9721ddadad4f3a9cc\" href=\"#9721ddadad4f3a9cc\"><span class=\"fusion-toggle-icon-wrapper\" aria-hidden=\"true\"><i class=\"fa-fusion-box active-icon awb-icon-minus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><i class=\"fa-fusion-box inactive-icon awb-icon-plus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><span class=\"fusion-toggle-heading\">QGIS<\/span><\/a><\/h4><\/div><div id=\"9721ddadad4f3a9cc\" class=\"panel-collapse collapse \" aria-labelledby=\"toggle_9721ddadad4f3a9cc\"><div class=\"panel-body toggle-content fusion-clearfix\">\nGoogle Earth es excelente para la visualizaci\u00f3n de datos geogr\u00e1ficos, pero tiene l\u00edmites si queremos hacer c\u00e1lculos matem\u00e1ticos complejos (como saber exactamente cu\u00e1ntas casas hay dentro de una zona inundable). Para eso existe QGIS, que es el software libre est\u00e1ndar en la industria.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><div style=\"text-align:center;\"><a class=\"fusion-button button-flat fusion-button-default-size button-default fusion-button-default button-2 fusion-button-default-span fusion-button-default-type\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" href=\"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/biblioteca-4\/qgis\/\"><i class=\"fa-toolbox fas awb-button__icon awb-button__icon--default button-icon-left\" aria-hidden=\"true\"><\/i><span class=\"fusion-button-text awb-button__text awb-button__text--default\">Ver en Recursos<\/span><\/a><\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-9 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-9 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-three\"><h3 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:24;--minFontSize:24;line-height:1.5;\">Usos de la informaci\u00f3n geogr\u00e1fica<\/p><\/h3><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-17\"><p data-path-to-node=\"0\">La informaci\u00f3n geogr\u00e1fica ha dejado de ser una herramienta exclusiva de cart\u00f3grafos para convertirse en el motor invisible de nuestra vida cotidiana y de la gesti\u00f3n p\u00fablica.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"1\">A continuaci\u00f3n, algunos ejemplos de c\u00f3mo se aplica este conocimiento en diversos \u00e1mbitos de conocimiento.<\/p>\n<\/div><div class=\"accordian fusion-accordian\" style=\"--awb-border-size:1px;--awb-icon-size:15px;--awb-content-font-size:20px;--awb-icon-alignment:left;--awb-hover-color:#f9f9f9;--awb-border-color:#cccccc;--awb-background-color:#ffffff;--awb-divider-color:#000000;--awb-divider-hover-color:#000000;--awb-icon-color:#ffffff;--awb-title-color:#af7baf;--awb-content-color:#747474;--awb-icon-box-color:#333333;--awb-toggle-hover-accent-color:#9b00af;--awb-title-font-family:&quot;Roboto Condensed&quot;;--awb-title-font-weight:regular;--awb-title-font-style:normal;--awb-title-font-size:20px;--awb-content-font-family:&quot;Open Sans&quot;;--awb-content-font-style:normal;--awb-content-font-weight:400;\"><div class=\"panel-group fusion-toggle-icon-boxed\" id=\"accordion-58855-2\"><div class=\"fusion-panel panel-default panel-8a63f7904faf57e33 fusion-toggle-has-divider\" style=\"--awb-title-color:#af7baf;\"><div class=\"panel-heading\"><h4 class=\"panel-title toggle\" id=\"toggle_8a63f7904faf57e33\"><a aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"8a63f7904faf57e33\" role=\"button\" data-toggle=\"collapse\" data-parent=\"#accordion-58855-2\" data-target=\"#8a63f7904faf57e33\" href=\"#8a63f7904faf57e33\"><span class=\"fusion-toggle-icon-wrapper\" aria-hidden=\"true\"><i class=\"fa-fusion-box active-icon awb-icon-minus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><i class=\"fa-fusion-box inactive-icon awb-icon-plus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><span class=\"fusion-toggle-heading\">Arqueolog\u00eda de rayos X<\/span><\/a><\/h4><\/div><div id=\"8a63f7904faf57e33\" class=\"panel-collapse collapse \" aria-labelledby=\"toggle_8a63f7904faf57e33\"><div class=\"panel-body toggle-content fusion-clearfix\">\n<p data-path-to-node=\"4\">La informaci\u00f3n geogr\u00e1fica permite a los arque\u00f3logos descubrir civilizaciones enteras sin mover una sola piedra. Al filtrar los datos para eliminar la capa de vegetaci\u00f3n (bosques o selvas), aparecen estructuras humanas que han estado ocultas por siglos.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-panel panel-default panel-cbe26b7d76ea934a5 fusion-toggle-has-divider\" style=\"--awb-title-color:#af7baf;\"><div class=\"panel-heading\"><h4 class=\"panel-title toggle\" id=\"toggle_cbe26b7d76ea934a5\"><a aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"cbe26b7d76ea934a5\" role=\"button\" data-toggle=\"collapse\" data-parent=\"#accordion-58855-2\" data-target=\"#cbe26b7d76ea934a5\" href=\"#cbe26b7d76ea934a5\"><span class=\"fusion-toggle-icon-wrapper\" aria-hidden=\"true\"><i class=\"fa-fusion-box active-icon awb-icon-minus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><i class=\"fa-fusion-box inactive-icon awb-icon-plus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><span class=\"fusion-toggle-heading\">Gesti\u00f3n de cat\u00e1strofes y emergencias<\/span><\/a><\/h4><\/div><div id=\"cbe26b7d76ea934a5\" class=\"panel-collapse collapse \" aria-labelledby=\"toggle_cbe26b7d76ea934a5\"><div class=\"panel-body toggle-content fusion-clearfix\">\n<p data-path-to-node=\"8\">Cuando ocurre un desastre natural (terremoto, inundaci\u00f3n, incendio forestal), la informaci\u00f3n geogr\u00e1fica es la diferencia entre el caos y una respuesta eficiente. Los equipos de rescate utilizan mapas de calor y modelos de inundaci\u00f3n para:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"9\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,0,0\"><b data-path-to-node=\"9,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Predecir rutas de evacuaci\u00f3n:<\/b> Analizar qu\u00e9 carreteras quedar\u00e1n cortadas por la subida del nivel del agua.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"9,1,0\"><b data-path-to-node=\"9,1,0\" data-index-in-node=\"0\">An\u00e1lisis de da\u00f1os:<\/b> Comparar im\u00e1genes de sat\u00e9lite de \u00abantes\u00bb y \u00abdespu\u00e9s\u00bb para identificar qu\u00e9 edificios han colapsado y d\u00f3nde enviar ayuda prioritaria.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-panel panel-default panel-cf4c6c348ab42d8e3 fusion-toggle-has-divider\" style=\"--awb-title-color:#af7baf;\"><div class=\"panel-heading\"><h4 class=\"panel-title toggle\" id=\"toggle_cf4c6c348ab42d8e3\"><a aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"cf4c6c348ab42d8e3\" role=\"button\" data-toggle=\"collapse\" data-parent=\"#accordion-58855-2\" data-target=\"#cf4c6c348ab42d8e3\" href=\"#cf4c6c348ab42d8e3\"><span class=\"fusion-toggle-icon-wrapper\" aria-hidden=\"true\"><i class=\"fa-fusion-box active-icon awb-icon-minus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><i class=\"fa-fusion-box inactive-icon awb-icon-plus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><span class=\"fusion-toggle-heading\">Log\u00edstica y \u00faltima milla<\/span><\/a><\/h4><\/div><div id=\"cf4c6c348ab42d8e3\" class=\"panel-collapse collapse \" aria-labelledby=\"toggle_cf4c6c348ab42d8e3\"><div class=\"panel-body toggle-content fusion-clearfix\">\n<p data-path-to-node=\"12\">Cada vez que pedimos comida a domicilio o un paquete por internet, estamos activando una cadena de informaci\u00f3n geogr\u00e1fica masiva. Las empresas de log\u00edstica no solo usan el GPS, sino que cruzan esos datos con:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"13\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"13,0,0\"><b data-path-to-node=\"13,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Informaci\u00f3n de tr\u00e1fico en tiempo real:<\/b> Para recalcular rutas.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"13,1,0\"><b data-path-to-node=\"13,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Geofencing:<\/b> Se trata de la capacidad de avisar al cliente autom\u00e1ticamente cuando el repartidor est\u00e1 a menos de 500 metros de su casa.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"13,2,0\"><b data-path-to-node=\"13,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Optimizaci\u00f3n de flotas:<\/b> Reducir el consumo de combustible eligiendo rutas con menos pendientes o giros a la izquierda (que suelen consumir m\u00e1s tiempo y combustible).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-panel panel-default panel-b635f310d8ea84756 fusion-toggle-has-divider\" style=\"--awb-title-color:#af7baf;\"><div class=\"panel-heading\"><h4 class=\"panel-title toggle\" id=\"toggle_b635f310d8ea84756\"><a aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"b635f310d8ea84756\" role=\"button\" data-toggle=\"collapse\" data-parent=\"#accordion-58855-2\" data-target=\"#b635f310d8ea84756\" href=\"#b635f310d8ea84756\"><span class=\"fusion-toggle-icon-wrapper\" aria-hidden=\"true\"><i class=\"fa-fusion-box active-icon awb-icon-minus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><i class=\"fa-fusion-box inactive-icon awb-icon-plus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><span class=\"fusion-toggle-heading\">Geomarketing y planificaci\u00f3n urbana<\/span><\/a><\/h4><\/div><div id=\"b635f310d8ea84756\" class=\"panel-collapse collapse \" aria-labelledby=\"toggle_b635f310d8ea84756\"><div class=\"panel-body toggle-content fusion-clearfix\">\n<p data-path-to-node=\"16\">\u00bfTe has preguntado alguna vez por qu\u00e9 una cadena de cafeter\u00edas o un supermercado se instala en una esquina espec\u00edfica? No es casualidad. Las empresas utilizan la informaci\u00f3n geogr\u00e1fica para analizar:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"17\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"17,0,0\"><b data-path-to-node=\"17,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Las isocronas <\/b>y calcular cu\u00e1nta gente vive a menos de 10 minutos caminando de un local.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"17,1,0\"><b data-path-to-node=\"17,1,0\" data-index-in-node=\"0\">El perfil demogr\u00e1fico<\/b>, cruzando\u00a0la ubicaci\u00f3n con datos del censo para saber si el poder adquisitivo de esa zona coincide con su producto.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"17,2,0\"><b data-path-to-node=\"17,2,0\" data-index-in-node=\"0\">La competencia<\/b>, al visualizar en un mapa d\u00f3nde est\u00e1n los rivales para encontrar nichos de mercado.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-panel panel-default panel-940ea76446d3c5f16 fusion-toggle-has-divider\" style=\"--awb-title-color:#af7baf;\"><div class=\"panel-heading\"><h4 class=\"panel-title toggle\" id=\"toggle_940ea76446d3c5f16\"><a aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"940ea76446d3c5f16\" role=\"button\" data-toggle=\"collapse\" data-parent=\"#accordion-58855-2\" data-target=\"#940ea76446d3c5f16\" href=\"#940ea76446d3c5f16\"><span class=\"fusion-toggle-icon-wrapper\" aria-hidden=\"true\"><i class=\"fa-fusion-box active-icon awb-icon-minus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><i class=\"fa-fusion-box inactive-icon awb-icon-plus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><span class=\"fusion-toggle-heading\">Agricultura de precisi\u00f3n <\/span><\/a><\/h4><\/div><div id=\"940ea76446d3c5f16\" class=\"panel-collapse collapse \" aria-labelledby=\"toggle_940ea76446d3c5f16\"><div class=\"panel-body toggle-content fusion-clearfix\">\n<p data-path-to-node=\"20\">La agricultura moderna ya no trata todo el campo por igual. Usa informaci\u00f3n geogr\u00e1fica capturada por drones y sat\u00e9lites para crear mapas de prescripci\u00f3n, consiguiendo:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"21\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"21,0,0\"><b data-path-to-node=\"21,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Ahorro de recursos:<\/b> El tractor, guiado por GPS y un mapa de salud del cultivo (\u00edndice NDVI), aplica fertilizante solo en las zonas que lo necesitan y evita las que ya est\u00e1n saturadas.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"21,1,0\"><b data-path-to-node=\"21,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Control de plagas:<\/b> Es posible identificar focos de infecci\u00f3n antes de que se propaguen a toda la parcela.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-panel panel-default panel-f8c122ad25c9ecef8 fusion-toggle-has-divider\" style=\"--awb-title-color:#af7baf;\"><div class=\"panel-heading\"><h4 class=\"panel-title toggle\" id=\"toggle_f8c122ad25c9ecef8\"><a aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"f8c122ad25c9ecef8\" role=\"button\" data-toggle=\"collapse\" data-parent=\"#accordion-58855-2\" data-target=\"#f8c122ad25c9ecef8\" href=\"#f8c122ad25c9ecef8\"><span class=\"fusion-toggle-icon-wrapper\" aria-hidden=\"true\"><i class=\"fa-fusion-box active-icon awb-icon-minus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><i class=\"fa-fusion-box inactive-icon awb-icon-plus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><span class=\"fusion-toggle-heading\">Salud p\u00fablica y epidemiolog\u00eda<\/span><\/a><\/h4><\/div><div id=\"f8c122ad25c9ecef8\" class=\"panel-collapse collapse \" aria-labelledby=\"toggle_f8c122ad25c9ecef8\"><div class=\"panel-body toggle-content fusion-clearfix\">\n<p data-path-to-node=\"24\">Desde el mapa de c\u00f3lera de John Snow en 1854 hasta la pandemia de COVID-19, la geograf\u00eda es vital para entender la propagaci\u00f3n de enfermedades.<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"25\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"25,0,0\"><b data-path-to-node=\"25,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Rastreo de brotes:<\/b> Identificar <em>clusters<\/em> de contagio para confinar zonas espec\u00edficas en lugar de ciudades enteras.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"25,1,0\"><b data-path-to-node=\"25,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Ubicaci\u00f3n de centros:<\/b> Analizar d\u00f3nde faltan hospitales o farmacias con base en la densidad de poblaci\u00f3n vulnerable.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-5 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-top:20px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-10 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-10 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-two\"><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:36;line-height:1.5;\">Recursos en l\u00ednea<\/h2><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-11 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-11 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-three\"><h3 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:24;--minFontSize:24;line-height:1.5;\">Herramientas<\/h3><\/div><div class=\"fusion-content-boxes content-boxes columns row fusion-columns-1 fusion-columns-total-2 fusion-content-boxes-1 content-boxes-icon-with-title content-left\" style=\"--awb-hover-accent-color:#000000;--awb-circle-hover-accent-color:transparent;--awb-item-margin-bottom:40px;\" data-animationOffset=\"top-into-view\"><div style=\"--awb-backgroundcolor:#ffffff;\" class=\"fusion-column content-box-column content-box-column content-box-column-1 col-lg-12 col-md-12 col-sm-12 fusion-content-box-hover content-box-column-last-in-row\"><div class=\"col content-box-wrapper content-wrapper-background link-area-link-icon link-type-button-bar icon-hover-animation-fade\" data-animationOffset=\"top-into-view\"><div class=\"heading heading-with-icon icon-left\"><a class=\"heading-link\" style=\"float:left;\" href=\"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/biblioteca-4\/etiqueta\/informacion-geografica\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><div class=\"icon\"><i style=\"background-color:transparent;border-color:transparent;height:auto;width: 21px;line-height:normal;font-size:21px;\" aria-hidden=\"true\" class=\"fontawesome-icon fa-toolbox fas circle-no\"><\/i><\/div><h4 class=\"content-box-heading fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"--h4_typography-font-size:20px;--fontSize:20;line-height:1.5;\">Herramientas digitales<\/h4><\/a><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><div class=\"content-container\">\n<p>Herramientas digitales para el procesamiento y gesti\u00f3n de informaci\u00f3n geogr\u00e1fica.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><a class=\" fusion-read-more fusion-button-bar\" style=\"float:left;\" href=\"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/biblioteca-4\/etiqueta\/informacion-geografica\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">CarolinaCampalans.com<\/a><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><div style=\"--awb-backgroundcolor:#ffffff;\" class=\"fusion-column content-box-column content-box-column content-box-column-2 col-lg-12 col-md-12 col-sm-12 fusion-content-box-hover content-box-column-last content-box-column-last-in-row\"><div class=\"col content-box-wrapper content-wrapper-background link-area-link-icon link-type-button-bar icon-hover-animation-fade\" data-animationOffset=\"top-into-view\"><div class=\"heading heading-with-icon icon-left\"><a class=\"heading-link\" style=\"float:left;\" href=\"https:\/\/www.openstreetmap.org\/#map=7\/40.007\/-2.488\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><div class=\"icon\"><i style=\"background-color:transparent;border-color:transparent;height:auto;width: 21px;line-height:normal;font-size:21px;\" aria-hidden=\"true\" class=\"fontawesome-icon fa-database fas circle-no\"><\/i><\/div><h4 class=\"content-box-heading fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"--h4_typography-font-size:20px;--fontSize:20;line-height:1.5;\">Open Street Map (OSM)<\/h4><\/a><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><div class=\"content-container\">\n<p>Un <em>dataset<\/em> <em>open source<\/em> descargable, elaborado a partir de aportaciones voluntarias de datos bajo licencia <em>Creative Commons<\/em>.<\/p>\n<p>Estos datos pueden ser utilizados en otras plataformas, como Protomaps.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><a class=\" fusion-read-more fusion-button-bar\" style=\"float:left;\" href=\"https:\/\/www.openstreetmap.org\/#map=7\/40.007\/-2.488\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">OpenStreetMap.org<\/a><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-12 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-12 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-three\"><h3 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:24;--minFontSize:24;line-height:1.5;\">Hitos hist\u00f3ricos<\/h3><\/div><div class=\"fusion-content-boxes content-boxes columns row fusion-columns-1 fusion-columns-total-2 fusion-content-boxes-2 content-boxes-icon-with-title content-left\" style=\"--awb-hover-accent-color:#000000;--awb-circle-hover-accent-color:transparent;--awb-item-margin-bottom:40px;\" data-animationOffset=\"top-into-view\"><div style=\"--awb-backgroundcolor:#ffffff;\" class=\"fusion-column content-box-column content-box-column content-box-column-1 col-lg-12 col-md-12 col-sm-12 fusion-content-box-hover content-box-column-last-in-row\"><div class=\"col content-box-wrapper content-wrapper-background link-area-link-icon link-type-button-bar icon-hover-animation-fade\" data-animationOffset=\"top-into-view\"><div class=\"heading heading-with-icon icon-left\"><a class=\"heading-link\" style=\"float:left;\" href=\"https:\/\/www.dw.com\/es\/los-mayas-no-eran-lo-que-nos-contaron-la-selva-empieza-a-devolver-su-historia-perdida\/a-75963764\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><div class=\"icon\"><i style=\"background-color:transparent;border-color:transparent;height:auto;width: 21px;line-height:normal;font-size:21px;\" aria-hidden=\"true\" class=\"fontawesome-icon fa-newspaper fas circle-no\"><\/i><\/div><h4 class=\"content-box-heading fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"--h4_typography-font-size:20px;--fontSize:20;line-height:1.5;\">La historia perdida: los mayas no eran lo que nos contaron<\/h4><\/a><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><div class=\"content-container\">\n<blockquote><p>Gran parte de este cambio de perspectiva se debe al uso del LiDAR (detecci\u00f3n y localizaci\u00f3n por luz), una tecnolog\u00eda que permite mapear el terreno oculto bajo la selva. Equipos instalados en aviones emiten miles de millones de pulsos l\u00e1ser y registran los retornos de los pulsos que alcanzan el terreno bajo el follaje, generando mapas tridimensionales capaces de revelar estructuras invisibles a simple vista.<\/p><\/blockquote>\n<\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><a class=\" fusion-read-more fusion-button-bar\" style=\"float:left;\" href=\"https:\/\/www.dw.com\/es\/los-mayas-no-eran-lo-que-nos-contaron-la-selva-empieza-a-devolver-su-historia-perdida\/a-75963764\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">DW.com 13\/02\/2026<\/a><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><div style=\"--awb-backgroundcolor:#ffffff;\" class=\"fusion-column content-box-column content-box-column content-box-column-2 col-lg-12 col-md-12 col-sm-12 fusion-content-box-hover content-box-column-last content-box-column-last-in-row\"><div class=\"col content-box-wrapper content-wrapper-background link-area-link-icon link-type-button-bar icon-hover-animation-fade\" data-animationOffset=\"top-into-view\"><div class=\"heading heading-with-icon icon-left\"><a class=\"heading-link\" style=\"float:left;\" href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Archivo:Snow-cholera-map.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><div class=\"icon\"><i style=\"background-color:transparent;border-color:transparent;height:auto;width: 21px;line-height:normal;font-size:21px;\" aria-hidden=\"true\" class=\"fontawesome-icon fa-file-image fas circle-no\"><\/i><\/div><h4 class=\"content-box-heading fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"--h4_typography-font-size:20px;--fontSize:20;line-height:1.5;\">Mapa del c\u00f3lera de John Snow<\/h4><\/a><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><div class=\"content-container\">\n<p>Imagen del mapa elaborado por el m\u00e9dico ingl\u00e9s John Snow con el cual demostr\u00f3 que la epidemia de c\u00f3lera desatada en Londres en 1854 se hab\u00eda originado en el consumo de agua contaminada.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><a class=\" fusion-read-more fusion-button-bar\" style=\"float:left;\" href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Archivo:Snow-cholera-map.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Wikimedia Commons<\/a><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-6 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-top:20px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-13 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-13 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-two\"><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:36;line-height:1.5;\">Enlaces<\/h2><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-14 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-15 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div ><a class=\"fusion-button button-flat fusion-button-default-size button-default fusion-button-default button-3 fusion-button-span-yes fusion-button-default-type\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/John_Snow\"><i class=\"fa-wikipedia-w fab awb-button__icon awb-button__icon--default button-icon-left\" aria-hidden=\"true\"><\/i><span class=\"fusion-button-text awb-button__text awb-button__text--default\">John Snow<\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-16 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-7 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-17 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-separator fusion-full-width-sep\" style=\"align-self: center;margin-left: auto;margin-right: auto;margin-top:60px;width:100%;\"><div class=\"fusion-separator-border sep-single sep-dotted\" style=\"--awb-height:20px;--awb-amount:20px;border-color:#000000;border-top-width:1px;\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n<div class=\"ttr_end\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"template":"","meta":{"inline_featured_image":false,"_vp_format_video_url":"","_vp_image_focal_point":[]},"glosario_categoria":[],"glosario_tag":[7061,7062,7063,7064],"class_list":["post-58855","glosario","type-glosario","status-publish","hentry","glosario_tag-analisis-de-datos","glosario_tag-geografia","glosario_tag-geolocalizacion","glosario_tag-informacion-geografica"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/glosario\/58855","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/glosario"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/glosario"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58855"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glosario_categoria","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fglosario_categoria&post=58855"},{"taxonomy":"glosario_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fglosario_tag&post=58855"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}