{"id":59351,"date":"2021-05-15T14:30:31","date_gmt":"2021-05-15T12:30:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/glossary\/gestion-de-proyectos\/"},"modified":"2021-05-15T14:30:31","modified_gmt":"2021-05-15T12:30:31","slug":"gestion-de-proyectos","status":"publish","type":"glosario","link":"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/?glosario=gestion-de-proyectos","title":{"rendered":"gesti\u00f3n de proyectos"},"content":{"rendered":"<div class=\"ttr_start\"><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\"><p>Disciplina de estudio o conjunto de procedimientos estrat\u00e9gicos que se encarga de la planificaci\u00f3n y la administraci\u00f3n de los recursos necesarios para cumplir los objetivos de un proyecto.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-2\">\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-two\"><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:36;line-height:1.5;\">Descripci\u00f3n<\/h2><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-3\"><p data-path-to-node=\"0\">La gesti\u00f3n de proyectos es la aplicaci\u00f3n sistem\u00e1tica de conocimientos, habilidades, herramientas y t\u00e9cnicas a las actividades de un proyecto para satisfacer sus requisitos espec\u00edficos, as\u00ed como las expectativas de los <em>key stakeholders<\/em>. Se trata\u00a0de una disciplina estructurada que busca optimizar los recursos limitados (tiempo, capital y talento) para generar un resultado \u00fanico, ya sea un producto, un servicio o un cambio organizacional.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"2\">A diferencia de la gesti\u00f3n de operaciones, que es continua y repetitiva, la gesti\u00f3n de proyectos se caracteriza por su temporalidad: tiene un inicio y un final definidos.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"17\">La gesti\u00f3n de proyectos moderna no solo busca \u00abterminar a tiempo\u00bb, sino asegurar que el resultado final aporte un valor real a las partes interesadas y se alinee con los objetivos estrat\u00e9gicos de la entidad que lo promueve.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-2 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-three\"><h3 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:24;--minFontSize:24;line-height:1.5;\">La triple restricci\u00f3n<\/h3><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-4\"><p data-path-to-node=\"5\">Cualquier proyecto se mueve dentro de una tensi\u00f3n constante entre tres variables cr\u00edticas, a menudo representadas como el \u00abtri\u00e1ngulo de la gesti\u00f3n de proyectos\u00bb o la \u00abtriple restricci\u00f3n\u00bb. Dicha triada se compone de:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"6\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"6,0,0\"><b data-path-to-node=\"6,0,0\" data-index-in-node=\"0\">El alcance:<\/b> Define qu\u00e9 se va a hacer y qu\u00e9 queda fuera del proyecto.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"6,1,0\"><b data-path-to-node=\"6,1,0\" data-index-in-node=\"0\">El tiempo:<\/b> El cronograma o plazo establecido para la entrega.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"6,2,0\"><b data-path-to-node=\"6,2,0\" data-index-in-node=\"0\">El costo:<\/b> El presupuesto y los recursos financieros disponibles.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"7\">Si una de estas variables se modifica, inevitablemente afectar\u00e1 a las otras dos. Por ejemplo, si se desea ampliar el alcance, es muy probable que se necesite m\u00e1s tiempo o un mayor presupuesto.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-3 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-three\"><h3 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:24;--minFontSize:24;line-height:1.5;\">El ciclo de vida de un proyecto<\/h3><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-5\"><p data-path-to-node=\"10\">Para garantizar el \u00e9xito, la disciplina suele dividir el trabajo en grupos de procesos, que permiten un mejor control:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"11\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,0,0\"><b data-path-to-node=\"11,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Iniciaci\u00f3n:<\/b> Se define el valor estrat\u00e9gico del proyecto y se autoriza formalmente su comienzo.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,1,0\"><b data-path-to-node=\"11,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Planificaci\u00f3n:<\/b> Es la fase m\u00e1s cr\u00edtica, donde se traza la hoja de ruta, se identifican los riesgos y se asignan las responsabilidades.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,2,0\"><b data-path-to-node=\"11,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Ejecuci\u00f3n:<\/b> El equipo desarrolla el trabajo definido en el plan para crear los entregables.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,3,0\"><b data-path-to-node=\"11,3,0\" data-index-in-node=\"0\">Monitoreo y control:<\/b> Se supervisa el progreso para asegurar que no haya desviaciones significativas respecto al plan original.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,4,0\"><b data-path-to-node=\"11,4,0\" data-index-in-node=\"0\">Cierre:<\/b> Se formaliza la aceptaci\u00f3n del resultado, se liberan los recursos y se documentan las \u00ablecciones aprendidas\u00bb.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-4 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-4 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-three\"><h3 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:24;--minFontSize:24;line-height:1.5;\">Marcos y metodolog\u00edas<\/h3><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-6\"><p data-path-to-node=\"14\">Dependiendo de la naturaleza del proyecto, se pueden aplicar distintos enfoques:<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-7\"><table data-path-to-node=\"15\">\n<thead>\n<tr>\n<td><strong>Enfoque<\/strong><\/td>\n<td><strong>Descripci\u00f3n<\/strong><\/td>\n<td><strong>Tipo de proyectos<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><span data-path-to-node=\"15,1,0,0\"><b data-path-to-node=\"15,1,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Metodolog\u00eda <em>waterfall<\/em>\u00a0<\/b><\/span><\/td>\n<td><span data-path-to-node=\"15,1,1,0\">Secuencial y lineal; cada fase debe terminar antes de que empiece la siguiente.<\/span><\/td>\n<td><span data-path-to-node=\"15,1,2,0\">Proyectos con requisitos muy claros (ej., construcci\u00f3n).<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><span data-path-to-node=\"15,2,0,0\"><b data-path-to-node=\"15,2,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Marcos <em>agile<\/em><\/b><\/span><\/td>\n<td><span data-path-to-node=\"15,2,1,0\">Enfoque iterativo y flexible; se entrega el trabajo en ciclos cortos y se adapta al cambio.<\/span><\/td>\n<td><span data-path-to-node=\"15,2,2,0\">Desarrollo de software y entornos de alta incertidumbre.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><span data-path-to-node=\"15,3,0,0\"><b data-path-to-node=\"15,3,0,0\" data-index-in-node=\"0\">H\u00edbrido<\/b><\/span><\/td>\n<td><span data-path-to-node=\"15,3,1,0\">Combina la estructura del modelo de cascada con la flexibilidad de los marcos \u00e1giles.<\/span><\/td>\n<td><span data-path-to-node=\"15,3,2,0\">Proyectos complejos en corporaciones tradicionales.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-top:20px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-5 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-5 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-two\"><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:36;line-height:1.5;\">Ejemplos<\/h2><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-6 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-6 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-three\"><h3 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:24;--minFontSize:24;line-height:1.5;\">Marcos de trabajo<\/h3><\/div><div class=\"accordian fusion-accordian\" style=\"--awb-border-size:1px;--awb-icon-size:15px;--awb-content-font-size:20px;--awb-icon-alignment:left;--awb-hover-color:#f9f9f9;--awb-border-color:#cccccc;--awb-background-color:#ffffff;--awb-divider-color:#000000;--awb-divider-hover-color:#000000;--awb-icon-color:#ffffff;--awb-title-color:#af7baf;--awb-content-color:#747474;--awb-icon-box-color:#333333;--awb-toggle-hover-accent-color:#9b00af;--awb-title-font-family:&quot;Roboto Condensed&quot;;--awb-title-font-weight:regular;--awb-title-font-style:normal;--awb-title-font-size:20px;--awb-content-font-family:&quot;Open Sans&quot;;--awb-content-font-style:normal;--awb-content-font-weight:400;\"><div class=\"panel-group fusion-toggle-icon-boxed\" id=\"accordion-59351-1\"><div class=\"fusion-panel panel-default panel-62e26c6169cdedb4c fusion-toggle-has-divider\" style=\"--awb-title-color:#af7baf;\"><div class=\"panel-heading\"><h4 class=\"panel-title toggle\" id=\"toggle_62e26c6169cdedb4c\"><a aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"62e26c6169cdedb4c\" role=\"button\" data-toggle=\"collapse\" data-parent=\"#accordion-59351-1\" data-target=\"#62e26c6169cdedb4c\" href=\"#62e26c6169cdedb4c\"><span class=\"fusion-toggle-icon-wrapper\" aria-hidden=\"true\"><i class=\"fa-fusion-box active-icon awb-icon-minus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><i class=\"fa-fusion-box inactive-icon awb-icon-plus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><span class=\"fusion-toggle-heading\">Proyecto predictivo: construcci\u00f3n de obra p\u00fablica<\/span><\/a><\/h4><\/div><div id=\"62e26c6169cdedb4c\" class=\"panel-collapse collapse \" aria-labelledby=\"toggle_62e26c6169cdedb4c\"><div class=\"panel-body toggle-content fusion-clearfix\">\n<p data-path-to-node=\"0\">Un ejemplo paradigm\u00e1tico para la metodolog\u00eda waterfall\u00a0es la <b data-path-to-node=\"0\" data-index-in-node=\"74\">construcci\u00f3n de un puente de hormig\u00f3n armado<\/b>.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"1\">En la obra p\u00fablica civil, la rigidez de los requisitos f\u00edsicos y de seguridad hace que el enfoque secuencial no solo sea preferible, sino a menudo el \u00fanico viable legal y t\u00e9cnicamente. En este modelo, no se puede avanzar a la siguiente fase si la anterior no ha sido validada y cerrada.<\/p>\n<h4 data-path-to-node=\"1\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"El_ciclo_de_vida_del_proyecto\"><\/span>El ciclo de vida del proyecto<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n<p data-path-to-node=\"4\"><strong>1. Definici\u00f3n y requisitos<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"5\">En esta etapa se determina la necesidad del puente (por ejemplo, conectar dos municipios separados por un r\u00edo). Se establecen las especificaciones t\u00e9cnicas b\u00e1sicas: carga m\u00e1xima, flujo de tr\u00e1fico esperado y normativas ambientales.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"6\"><strong>2. Dise\u00f1o y an\u00e1lisis<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"7\">Los ingenieros civiles realizan estudios de suelo y c\u00e1lculos estructurales. El resultado es un plano t\u00e9cnico inamovible. A diferencia de un <em>software,<\/em> aqu\u00ed no existe un producto m\u00ednimo viable; el dise\u00f1o debe ser perfecto antes de poner la primera piedra para evitar colapsos catastr\u00f3ficos.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"8\"><strong>3. Ejecuci\u00f3n<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"9\">La construcci\u00f3n sigue un orden estrictamente lineal dictado por la f\u00edsica:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"10\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"10,0,0\"><b data-path-to-node=\"10,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Cimentaci\u00f3n:<\/b> No se pueden levantar los pilares sin los cimientos.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"10,1,0\"><b data-path-to-node=\"10,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Subestructura:<\/b> Construcci\u00f3n de pilas y estribos.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"10,2,0\"><b data-path-to-node=\"10,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Superestructura:<\/b> Colocaci\u00f3n del tablero y pavimentaci\u00f3n.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"11\"><strong>4. Seguimiento y control\u00a0<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"12\">Se realizan pruebas de carga y verificaciones de calidad de los materiales (resistencia del hormig\u00f3n, tensi\u00f3n del acero). Si se detecta un error estructural grave en esta fase, el coste de retroceder es inmenso, lo cual es la caracter\u00edstica principal de la gesti\u00f3n de riesgos en <em>waterfall.<\/em><\/p>\n<p data-path-to-node=\"13\"><strong>5. Cierre<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"14\">Inauguraci\u00f3n de la v\u00eda, entrega de la documentaci\u00f3n de obra terminada y liquidaci\u00f3n del contrato p\u00fablico.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-panel panel-default panel-0cb60ae81203fbe61 fusion-toggle-has-divider\" style=\"--awb-title-color:#af7baf;\"><div class=\"panel-heading\"><h4 class=\"panel-title toggle\" id=\"toggle_0cb60ae81203fbe61\"><a aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"0cb60ae81203fbe61\" role=\"button\" data-toggle=\"collapse\" data-parent=\"#accordion-59351-1\" data-target=\"#0cb60ae81203fbe61\" href=\"#0cb60ae81203fbe61\"><span class=\"fusion-toggle-icon-wrapper\" aria-hidden=\"true\"><i class=\"fa-fusion-box active-icon awb-icon-minus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><i class=\"fa-fusion-box inactive-icon awb-icon-plus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><span class=\"fusion-toggle-heading\">Proyecto \u00e1gil: marketing digital<\/span><\/a><\/h4><\/div><div id=\"0cb60ae81203fbe61\" class=\"panel-collapse collapse \" aria-labelledby=\"toggle_0cb60ae81203fbe61\"><div class=\"panel-body toggle-content fusion-clearfix\">\n<h4><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Diseno_y_lanzamiento_de_una_campana_de_marketing_digital_de_respuesta_inmediata_para_evento_internacional\"><\/span>Dise\u00f1o y lanzamiento de una campa\u00f1a de marketing digital de respuesta inmediata para evento internacional<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n<p>Es un caso ideal para aplicar Scrum fuera del desarrollo de software.\u00a0En este contexto, el entorno es vol\u00e1til, los gustos de la audiencia cambian cada semana y se necesita generar contenido constante a partir de la reacci\u00f3n del p\u00fablico. Un plan r\u00edgido de seis meses con enfoque <em>waterfall<\/em> fracasar\u00eda porque no podr\u00eda adaptarse a las tendencias virales.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"3\"><strong>Configuraci\u00f3n del equipo Scrum<\/strong><\/p>\n<ul data-path-to-node=\"4\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"4,0,0\"><b data-path-to-node=\"4,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Product Owner:<\/b> Se decide que ser\u00e1 la Directora de Marketing, quien decidir\u00e1 qu\u00e9 mensajes ser\u00e1n prioritarios para vender entradas.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"4,1,0\"><b data-path-to-node=\"4,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Scrum Master:<\/b> Es un rol facilitador, que elimina obst\u00e1culos (por ejemplo, retrasos en aprobaciones legales) y asegura que el equipo no se sature.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"4,2,0\"><b data-path-to-node=\"4,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Equipo de desarrollo (multidisciplinar):<\/b> Conformado por dise\u00f1adores gr\u00e1ficos, redactores <em>(copywriters),<\/em> analistas de datos y especialistas en redes sociales.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"6\"><strong>El proceso: sprints de 2 semanas<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"7\">En lugar de lanzar toda la campa\u00f1a al final, el equipo trabaja en ciclos cortos (iteraciones) para probar qu\u00e9 funciona.<\/p>\n<p><strong>El product backlog\u00a0<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"9\">Es la lista de todas las ideas (\u00abV\u00eddeos testimoniales\u00bb, \u00abAnuncios en TikTok\u00bb, \u00abColaboraci\u00f3n con influencers\u00bb, \u00abNewsletter de preventa\u00bb, \u00abSorteo de pases VIP\u00bb), redactadas como historias de usuario y priorizadas.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"10\"><strong>La reuni\u00f3n de sprint planning<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"11\">El equipo selecciona qu\u00e9 puede terminar en las pr\u00f3ximas 2 semanas (el <em>sprint) <\/em>y decide\u00a0enfocarse en el \u00ablanzamiento de la preventa exclusiva\u00bb.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"12\"><strong>El sprint (ejecuci\u00f3n y Daily Scrum)<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"13\">Durante 14 d\u00edas, el equipo produce los materiales. Cada ma\u00f1ana se re\u00fanen 15 minutos (Daily Scrum) y comentan:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"14\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"14,0,0\"><i data-path-to-node=\"14,0,0\" data-index-in-node=\"0\">\u00bfQu\u00e9 hice ayer?<\/i> \u00abDise\u00f1\u00e9 los banners para Instagram\u00bb.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"14,1,0\"><i data-path-to-node=\"14,1,0\" data-index-in-node=\"0\">\u00bfQu\u00e9 har\u00e9 hoy?<\/i> \u00abConfigurar la segmentaci\u00f3n del anuncio\u00bb.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"14,2,0\"><i data-path-to-node=\"14,2,0\" data-index-in-node=\"0\">\u00bfHay obst\u00e1culos?<\/i> \u00abNecesito que el fot\u00f3grafo me env\u00ede las im\u00e1genes en alta resoluci\u00f3n\u00bb.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"15\"><strong>La reuni\u00f3n de sprint review<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"16\">Al final de las 2 semanas, el equipo muestra los resultados reales: \u00abHemos conseguido 5.000 registros en la preventa y el v\u00eddeo de TikTok tuvo 50k visualizaciones\u00bb. La Product Owner da su feedback.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"17\"><strong>La sprint retrospective<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"18\">El equipo analiza su forma de trabajar: \u00abPerdimos mucho tiempo esperando la aprobaci\u00f3n de los textos; para el pr\u00f3ximo sprint, el corrector debe estar m\u00e1s integrado en el proceso\u00bb.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-panel panel-default panel-2b42e6058794bd9d8 fusion-toggle-has-divider\" style=\"--awb-title-color:#af7baf;\"><div class=\"panel-heading\"><h4 class=\"panel-title toggle\" id=\"toggle_2b42e6058794bd9d8\"><a aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"2b42e6058794bd9d8\" role=\"button\" data-toggle=\"collapse\" data-parent=\"#accordion-59351-1\" data-target=\"#2b42e6058794bd9d8\" href=\"#2b42e6058794bd9d8\"><span class=\"fusion-toggle-icon-wrapper\" aria-hidden=\"true\"><i class=\"fa-fusion-box active-icon awb-icon-minus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><i class=\"fa-fusion-box inactive-icon awb-icon-plus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><span class=\"fusion-toggle-heading\">Proyecto h\u00edbrido: smart city<\/span><\/a><\/h4><\/div><div id=\"2b42e6058794bd9d8\" class=\"panel-collapse collapse \" aria-labelledby=\"toggle_2b42e6058794bd9d8\"><div class=\"panel-body toggle-content fusion-clearfix\">\n<h4 data-path-to-node=\"3\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Implementacion_de_un_sistema_de_gestion_de_trafico_inteligente\"><\/span>Implementaci\u00f3n de un sistema de gesti\u00f3n de tr\u00e1fico inteligente<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n<p data-path-to-node=\"0\">El desarrollo de una <em>smart city<\/em> es el escenario ideal para un enfoque h\u00edbrido, ya que combina elementos de infraestructura f\u00edsica r\u00edgida <em>(hardware,<\/em> sensores, obra civil) con capas flexibles de <em>software,<\/em> que requieren evoluci\u00f3n constante.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"1\">En un marco h\u00edbrido, la estructura global se gestiona con metodolog\u00eda predictiva para asegurar plazos y presupuestos legales, mientras que las soluciones tecnol\u00f3gicas se desarrollan con marcos <em>agile<\/em> (por ejemplo, Scrum) para adaptarse al <em>feedback<\/em> de la ciudadan\u00eda y otros interesados clave.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"4\">Imaginemos una ciudad que instala sensores en los sem\u00e1foros para reducir los atascos mediante IA.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"5\"><strong>La capa waterfall (estructura y hardware)<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"6\">Esta parte sigue un orden lineal porque implica licitaciones p\u00fablicas, permisos de obra y compra de equipos f\u00edsicos.<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"7\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"7,0,0\"><b data-path-to-node=\"7,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Dise\u00f1o de red y conectividad:<\/b> Planificaci\u00f3n de la fibra \u00f3ptica y nodos 5G. No se puede <em>iterar<\/em> la instalaci\u00f3n de cables bajo el asfalto cada semana.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"7,1,0\"><b data-path-to-node=\"7,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Instalaci\u00f3n de sensores y c\u00e1maras:<\/b> Fase de despliegue f\u00edsico en intersecciones estrat\u00e9gicas; sigue un cronograma estricto de ingenier\u00eda civil.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"7,2,0\"><b data-path-to-node=\"7,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Cumplimiento normativo:<\/b> Verificaci\u00f3n de leyes de protecci\u00f3n de datos (RGPD) y seguridad vial antes de la puesta en marcha.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"9\"><strong>La capa Agile (software y experiencia de usuario)<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"10\">Una vez que el <em>hardware<\/em> est\u00e1 enviando datos, el desarrollo de las aplicaciones para la ciudadan\u00eda y el algoritmo de tr\u00e1fico se gestiona mediante <em>sprints<\/em> (ciclos cortos de 2 a 4 semanas).<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"11\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,0,0\"><b data-path-to-node=\"11,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Sprint 1: Dashboard b\u00e1sico.<\/b> Visualizaci\u00f3n de datos de tr\u00e1fico en tiempo real para la polic\u00eda local.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,1,0\"><b data-path-to-node=\"11,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Sprint 2: App ciudadana.<\/b> Lanzamiento de una versi\u00f3n beta que avisa de plazas de parking libres.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,2,0\"><b data-path-to-node=\"11,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Sprint 3: Optimizaci\u00f3n por IA.<\/b> Ajuste de los tiempos de los sem\u00e1foros con base en el comportamiento real observado en los <em>sprints<\/em> anteriores.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"11,3,0\"><b data-path-to-node=\"11,3,0\" data-index-in-node=\"0\">Feedback continuo:<\/b> Si los ciudadanos reportan que una ruta sugerida por la app es peligrosa, el equipo de <em>software<\/em> cambia el c\u00f3digo en el siguiente <em>sprint<\/em> sin esperar a que termine toda la obra f\u00edsica.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-7 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-7 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-three\"><h3 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:24;--minFontSize:24;line-height:1.5;\">Casos de estudio<\/h3><\/div><div class=\"accordian fusion-accordian\" style=\"--awb-border-size:1px;--awb-icon-size:15px;--awb-content-font-size:20px;--awb-icon-alignment:left;--awb-hover-color:#f9f9f9;--awb-border-color:#cccccc;--awb-background-color:#ffffff;--awb-divider-color:#000000;--awb-divider-hover-color:#000000;--awb-icon-color:#ffffff;--awb-title-color:#af7baf;--awb-content-color:#747474;--awb-icon-box-color:#333333;--awb-toggle-hover-accent-color:#9b00af;--awb-title-font-family:&quot;Roboto Condensed&quot;;--awb-title-font-weight:regular;--awb-title-font-style:normal;--awb-title-font-size:20px;--awb-content-font-family:&quot;Open Sans&quot;;--awb-content-font-style:normal;--awb-content-font-weight:400;\"><div class=\"panel-group fusion-toggle-icon-boxed\" id=\"accordion-59351-2\"><div class=\"fusion-panel panel-default panel-b7110bfbab311d5db fusion-toggle-has-divider\" style=\"--awb-title-color:#af7baf;\"><div class=\"panel-heading\"><h4 class=\"panel-title toggle\" id=\"toggle_b7110bfbab311d5db\"><a aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"b7110bfbab311d5db\" role=\"button\" data-toggle=\"collapse\" data-parent=\"#accordion-59351-2\" data-target=\"#b7110bfbab311d5db\" href=\"#b7110bfbab311d5db\"><span class=\"fusion-toggle-icon-wrapper\" aria-hidden=\"true\"><i class=\"fa-fusion-box active-icon awb-icon-minus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><i class=\"fa-fusion-box inactive-icon awb-icon-plus\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><span class=\"fusion-toggle-heading\">Gesti\u00f3n de la reforma del Camp Nou<\/span><\/a><\/h4><\/div><div id=\"b7110bfbab311d5db\" class=\"panel-collapse collapse \" aria-labelledby=\"toggle_b7110bfbab311d5db\"><div class=\"panel-body toggle-content fusion-clearfix\">\n<p data-path-to-node=\"1\">Analicemos los <a href=\"https:\/\/www.ara.cat\/esports\/barca\/problemes-visibilitat-camp-nou-primera-graderia-laporta_1_5687272.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><b data-path-to-node=\"1\" data-index-in-node=\"28\">problemas de planificaci\u00f3n<\/b> detectados en la gesti\u00f3n de la reforma del Spotify Camp Nou<\/a>, centr\u00e1ndonos en las carencias de la fase de dise\u00f1o y ejecuci\u00f3n.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"2\"><strong>Gesti\u00f3n de requisitos y an\u00e1lisis de is\u00f3ptica (gesti\u00f3n de la calidad)<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"3\">Uno de los fallos de planificaci\u00f3n m\u00e1s cr\u00edticos ha sido el an\u00e1lisis de is\u00f3ptica (el c\u00e1lculo t\u00e9cnico que garantiza la visibilidad de cada espectador).<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"4\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"4,0,0\"><b data-path-to-node=\"4,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Fallo de dise\u00f1o:<\/b> Aunque el proyecto original de Nikken Sekkei contemplaba aumentar la inclinaci\u00f3n de la primera grader\u00eda para solucionar los problemas hist\u00f3ricos de visibilidad, la planificaci\u00f3n final decidi\u00f3 mantener la estructura original.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"4,1,0\"><b data-path-to-node=\"4,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Impacto en el proyecto:<\/b> Al no priorizar este requisito t\u00e9cnico en la fase de replanificaci\u00f3n, el proyecto ha heredado -y consolidado- un defecto de dise\u00f1o que compromete el valor final del producto (el asiento de estadio).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"5\"><strong>Gesti\u00f3n del alcance: <em>change requests<\/em> cr\u00edticos<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"6\">Se observa una modificaci\u00f3n significativa del alcance original (el proyecto aprobado por juntas anteriores) por parte de la actual administraci\u00f3n.<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"7\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"7,0,0\"><b data-path-to-node=\"7,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Decisi\u00f3n vs. planificaci\u00f3n:<\/b> Se decidi\u00f3 no levantar la pendiente de la primera grada para evitar perder filas traseras, donde se ubicar\u00edan los palcos VIP.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"7,1,0\"><b data-path-to-node=\"7,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Trade-off fallido:<\/b> En gesti\u00f3n de proyectos, esto es un equilibrio de prioridades mal gestionado. Se prioriz\u00f3 el alcance de ingresos (palcos VIP) sobre la calidad de la experiencia del usuario base (visibilidad en la grada de animaci\u00f3n y goles), resultando en un producto defectuoso para una parte de los <i data-path-to-node=\"7,1,0\" data-index-in-node=\"317\">stakeholders<\/i>.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"8\"><strong>Planificaci\u00f3n de riesgos conocidos<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"9\">La direcci\u00f3n del proyecto (Joan Sentelles) ha admitido p\u00fablicamente que el problema de la \u00abU televisiva\u00bb (las vallas publicitarias led) ya se conoc\u00eda antes de iniciar las obras.<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"10\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"10,0,0\"><b data-path-to-node=\"10,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Falta de respuesta al riesgo:<\/b> Si un riesgo es identificado y tiene una probabilidad de ocurrencia del 100%, deja de ser un riesgo para convertirse en un problema de planificaci\u00f3n.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"10,1,0\"><b data-path-to-node=\"10,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Mitigaci\u00f3n tard\u00eda:<\/b> No planificar una soluci\u00f3n f\u00edsica (como el descenso del terreno de juego o la creaci\u00f3n de fosas para fot\u00f3grafos y publicidad) ha obligado a improvisar una \u00absoluci\u00f3n\u00bb de gesti\u00f3n: bloquear la venta de 300 asientos. Esto supone una p\u00e9rdida directa de ingresos no planificada y un impacto negativo en el ROI del estadio.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"11\"><strong>Gesti\u00f3n de <em>stakeholders<\/em> y expectativas<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"12\">La planificaci\u00f3n fall\u00f3 al no alinear las expectativas de los socios con la realidad del dise\u00f1o ejecutado.<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"13\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"13,0,0\"><b data-path-to-node=\"13,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Comunicaci\u00f3n:<\/b> El hecho de que los socios descubrieran la falta de visibilidad (perderse hasta un metro de porter\u00eda o no ver un penalti raso) el d\u00eda del estreno parcial indica una falta de transparencia o una gesti\u00f3n de expectativas inexistente.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"13,1,0\"><b data-path-to-node=\"13,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Valor percibido:<\/b> Desde el punto de vista de negocio, vender una entrada a un precio alto por un asiento con visibilidad reducida sin previo aviso es un fallo grave en la entrega de valor del proyecto.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"14\"><strong>Integraci\u00f3n y dependencias (interoperabilidad)<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"15\">El proyecto no parece haber integrado correctamente las normativas de la competici\u00f3n (como las dimensiones de la publicidad est\u00e1tica de la UEFA\/Champions) con el dise\u00f1o arquitect\u00f3nico de las primeras filas.<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"16\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"16,0,0\"><b data-path-to-node=\"16,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Error de interfaz:<\/b> En proyectos de construcci\u00f3n complejos, la interfaz entre el \u00abcontinente\u00bb (el estadio) y el \u00abcontenido\u00bb (la operativa del partido y publicidad) debe estar planificada milim\u00e9tricamente. Aqu\u00ed, la \u00abU televisiva\u00bb act\u00faa como un obst\u00e1culo no integrado en el dise\u00f1o de la grada.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Conclusiones<\/strong><\/p>\n<p data-path-to-node=\"18\">Este caso es un ejemplo claro de c\u00f3mo una mala gesti\u00f3n de cambios en el dise\u00f1o y la omisi\u00f3n de riesgos t\u00e9cnicos conocidos para priorizar otros objetivos de negocio (VIPs) termina generando un producto con defectos de calidad que afectan directamente a la reputaci\u00f3n y a la cuenta de resultados (asientos que deben quedar vac\u00edos).<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-4 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-top:20px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-8 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-8 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-two\"><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:36;line-height:1.5;\">Bibliograf\u00eda recomendada<\/h2><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-8\"><p>La gu\u00eda de referencia es el <a href=\"https:\/\/www.pmi.org\/standards\/pmbok\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">PMBOK<\/a>, elaborado por el Project Management Institute y actualizado peri\u00f3dicamente.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-5 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-top:20px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-9 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-9 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-two\"><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:36;line-height:1.5;\">Recursos en l\u00ednea<\/h2><\/div><div class=\"fusion-content-boxes content-boxes columns row fusion-columns-1 fusion-columns-total-4 fusion-content-boxes-1 content-boxes-icon-with-title content-left\" style=\"--awb-hover-accent-color:#000000;--awb-circle-hover-accent-color:transparent;--awb-item-margin-bottom:40px;\" data-animationOffset=\"top-into-view\"><div style=\"--awb-backgroundcolor:#ffffff;\" class=\"fusion-column content-box-column content-box-column content-box-column-1 col-lg-12 col-md-12 col-sm-12 fusion-content-box-hover content-box-column-last-in-row\"><div class=\"col content-box-wrapper content-wrapper-background link-area-link-icon link-type-button-bar icon-hover-animation-fade\" data-animationOffset=\"top-into-view\"><div class=\"heading heading-with-icon icon-left\"><a class=\"heading-link\" style=\"float:left;\" href=\"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/biblioteca-4\/etiqueta\/gestion-de-proyectos\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><div class=\"icon\"><i style=\"background-color:transparent;border-color:transparent;height:auto;width: 21px;line-height:normal;font-size:21px;\" aria-hidden=\"true\" class=\"fontawesome-icon fa-toolbox fas circle-no\"><\/i><\/div><h4 class=\"content-box-heading fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"--h4_typography-font-size:20px;--fontSize:20;line-height:1.5;\">Herramientas digitales<\/h4><\/a><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><div class=\"content-container\">\n<p>Lista de TIC para la gesti\u00f3n de proyectos.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><a class=\" fusion-read-more fusion-button-bar\" style=\"float:left;\" href=\"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/biblioteca-4\/etiqueta\/gestion-de-proyectos\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">CarolinaCampalans.com<\/a><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><div style=\"--awb-backgroundcolor:#ffffff;\" class=\"fusion-column content-box-column content-box-column content-box-column-2 col-lg-12 col-md-12 col-sm-12 fusion-content-box-hover content-box-column-last-in-row\"><div class=\"col content-box-wrapper content-wrapper-background link-area-link-icon link-type-button-bar icon-hover-animation-fade\" data-animationOffset=\"top-into-view\"><div class=\"heading heading-with-icon icon-left\"><a class=\"heading-link\" style=\"float:left;\" href=\"https:\/\/www.pmi.org\/standards\/pmbok\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><div class=\"icon\"><i style=\"background-color:transparent;border-color:transparent;height:auto;width: 21px;line-height:normal;font-size:21px;\" aria-hidden=\"true\" class=\"fontawesome-icon fa-book fas circle-no\"><\/i><\/div><h4 class=\"content-box-heading fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"--h4_typography-font-size:20px;--fontSize:20;line-height:1.5;\">PMBOK<\/h4><\/a><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><div class=\"content-container\">\n<p>El PMBOK es el manual fundamental para conocer y aplicar los est\u00e1ndares del PMI en materia de gesti\u00f3n de proyectos.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><a class=\" fusion-read-more fusion-button-bar\" style=\"float:left;\" href=\"https:\/\/www.pmi.org\/standards\/pmbok\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">PMI.org<\/a><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><div style=\"--awb-backgroundcolor:#ffffff;\" class=\"fusion-column content-box-column content-box-column content-box-column-3 col-lg-12 col-md-12 col-sm-12 fusion-content-box-hover content-box-column-last-in-row\"><div class=\"col content-box-wrapper content-wrapper-background link-area-link-icon link-type-button-bar icon-hover-animation-fade\" data-animationOffset=\"top-into-view\"><div class=\"heading heading-with-icon icon-left\"><a class=\"heading-link\" style=\"float:left;\" href=\"https:\/\/www.scrumstudy.com\/sbokguide\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><div class=\"icon\"><i style=\"background-color:transparent;border-color:transparent;height:auto;width: 21px;line-height:normal;font-size:21px;\" aria-hidden=\"true\" class=\"fontawesome-icon fa-book fas circle-no\"><\/i><\/div><h4 class=\"content-box-heading fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"--h4_typography-font-size:20px;--fontSize:20;line-height:1.5;\">SBOK Guide<\/h4><\/a><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><div class=\"content-container\">\n<p>Gu\u00eda de la organizaci\u00f3n Scrum Study para la aplicaci\u00f3n del marco \u00e1gil Scrum.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><a class=\" fusion-read-more fusion-button-bar\" style=\"float:left;\" href=\"https:\/\/www.scrumstudy.com\/sbokguide\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">ScrumStudy.com<\/a><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><div style=\"--awb-backgroundcolor:#ffffff;\" class=\"fusion-column content-box-column content-box-column content-box-column-4 col-lg-12 col-md-12 col-sm-12 fusion-content-box-hover content-box-column-last content-box-column-last-in-row\"><div class=\"col content-box-wrapper content-wrapper-background link-area-link-icon link-type-button-bar icon-hover-animation-fade\" data-animationOffset=\"top-into-view\"><div class=\"heading heading-with-icon icon-left\"><a class=\"heading-link\" style=\"float:left;\" href=\"https:\/\/www.scrummanager.com\/bok\/index.php?title=Scrum_Manager_BoK\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><div class=\"icon\"><i style=\"background-color:transparent;border-color:transparent;height:auto;width: 21px;line-height:normal;font-size:21px;\" aria-hidden=\"true\" class=\"fontawesome-icon fa-book fas circle-no\"><\/i><\/div><h4 class=\"content-box-heading fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"--h4_typography-font-size:20px;--fontSize:20;line-height:1.5;\">Scrum Manager BoK<\/h4><\/a><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><div class=\"content-container\">\n<p>Gu\u00edas del instituto Scrum Manager sobre proyectos \u00e1giles.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><a class=\" fusion-read-more fusion-button-bar\" style=\"float:left;\" href=\"https:\/\/www.scrummanager.com\/bok\/index.php?title=Scrum_Manager_BoK\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">ScrumManager.com<\/a><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-6 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-top:20px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-10 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-10 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-two\"><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:36;line-height:1.5;\">Enlaces<\/h2><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-11 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div ><a class=\"fusion-button button-flat fusion-button-default-size button-default fusion-button-default button-1 fusion-button-span-yes fusion-button-default-type\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" href=\"https:\/\/www.pmi.org\/\"><i class=\"fa-globe fas awb-button__icon awb-button__icon--default button-icon-left\" aria-hidden=\"true\"><\/i><span class=\"fusion-button-text awb-button__text awb-button__text--default\">PMI.org<\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-12 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div ><a class=\"fusion-button button-flat fusion-button-default-size button-default fusion-button-default button-2 fusion-button-span-yes fusion-button-default-type\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" href=\"https:\/\/www.scrum.org\/?utm_source=google&amp;utm_medium=adwords&amp;utm_id=psmii&amp;adgroup=%7Bgroupid%7D&amp;gad_source=1&amp;gad_campaignid=21115698175&amp;gbraid=0AAAAADyZLu9mNUv4u5ij7YpAUo1VX4jPE&amp;gclid=Cj0KCQiA18DMBhDeARIsABtYwT1drldogtw6cTPiXdebvRBMG1_7tuPJlUoODL6emmojXibURQUG6KwaAp_oEALw_wcB\"><i class=\"fa-globe fas awb-button__icon awb-button__icon--default button-icon-left\" aria-hidden=\"true\"><\/i><span class=\"fusion-button-text awb-button__text awb-button__text--default\">Scrum.org<\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-13 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div ><a class=\"fusion-button button-flat fusion-button-default-size button-default fusion-button-default button-3 fusion-button-span-yes fusion-button-default-type\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" href=\"https:\/\/www.scrummanager.com\/website\/\"><i class=\"fa-globe fas awb-button__icon awb-button__icon--default button-icon-left\" aria-hidden=\"true\"><\/i><span class=\"fusion-button-text awb-button__text awb-button__text--default\">ScrumManager.com<\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-7 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-14 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-separator fusion-full-width-sep\" style=\"align-self: center;margin-left: auto;margin-right: auto;margin-top:60px;width:100%;\"><div class=\"fusion-separator-border sep-single sep-dotted\" style=\"--awb-height:20px;--awb-amount:20px;border-color:#000000;border-top-width:1px;\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n<div class=\"ttr_end\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"template":"","meta":{"inline_featured_image":false,"_vp_format_video_url":"","_vp_image_focal_point":[]},"glosario_categoria":[7007],"glosario_tag":[7004,7018],"class_list":["post-59351","glosario","type-glosario","status-publish","hentry","glosario_categoria-gestion-de-proyectos","glosario_tag-gestion-de-proyectos","glosario_tag-planificacion-estrategica"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/glosario\/59351","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/glosario"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/glosario"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"glosario_categoria","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fglosario_categoria&post=59351"},{"taxonomy":"glosario_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.carolinacampalans.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fglosario_tag&post=59351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}